پیش از آن که به بررسی نکات نگهداری از ظروف میناکاری بپردازیم و روش های صحیح نگهداری از آن را شرح دهیم لازم است از کیفیت مناسب ظرف خود اطمینان حاصل کنیم. گاهی اوقات ممکن است شما همهی نکات نگهداری از ظروف میناکاری شده را رعایت کنید، اما باز هم لبپر شدن ظرف و یا از بین رفتن رنگ و لعاب آن را شاهد باشید. در این صورت لازم است که در کیفیت ظرف مینای خود شک کنید.
ویژگی های ظرف مینای مرغوب
یک ظرف مینای مرغوب باید یکسری از ویژگیها را داشته باشد:
- زمانی که بر روی سطح ظرف مینا دست می کشید نباید هیچگونه فرورفتگی و پستی و بلندی احساس شود. سطح ظروف میناکاری شده کاملا صاف است و زبر نیست. وجود زبری و پستی و بلندی روی این ظروف نشان دهنده نامرغوب بودن آن است.
- سطح ظروف میناکاری شده باید کاملا شفاف و درخشان باشد، در این صورت میتوان گفت ظرف به درستی رنگگیری و پرداخت شده است و از مواد مرغوب و درجه یک برای تولید آن استفاده شده است.
- رنگآمیزی این ظروف باید بسیار دقیق و با ظرافت باشد، همچنین وجود نقش و نگارهای ایرانی اصالت ظرف مینای شما را افزایش می دهد.
- ظروف میناکاری شده هم مانند سایر صنایع دستی دارای شناسنامه مخصوص خود هستند، پس هنگام تهیه این ظروف توجه دقت کنید که شما علاوه بر خرید یک کالای تزیینی و یا کاربردی، در صنعت پررونق صنایع دستی هم سرمایه گذاری می نمایید، بنابراین لازم است از اصالت کالایی که تهیه میکنید اطمینان حاصل کنید.
نکات نگهداری از ظروف میناکاری
درست است که محصولات میناکاری بیشتر جنبه تزئینی دارند و چندان کاربردی نیستن، اما می توان از آنها به عنوان ظروف پذیرایی هم استفاده کرد. برای استفاده طولانی مدت و شستشوی این نوع ظروف، می توانید این نکات را رعایت کنید:
- شستشو با آبگرم و اسفنج
- عدم استفاده از مواد اسیدی در شستشو
- مراقبت در برابر ضربه
- خشک کردن ظرف میناکاری پس از شستشو
- عدم استفاده از محصولات میناکاری در ماکروویو
- ظرف میناکاری را با ماشین ظرفشویی نشوید
در ادامه به بررسی جزئی تر هر کدام از این نکات می پردازیم.
شستشو با آبگرم و اسفنج
شستشوی ظروف میناکاری با آبگرم و اسفنج یک روش مناسب است. با این حال، می بایست به موارد زیر توجه داشته باشید:
آبگرم را برای شستشوی ظروف میناکاری استفاده کنید. آبگرم می تواند بهترین گزینه برای حذف چربی و کثیفی های موجود در ظروف باشد.
اسفنج نرم و مرطوب را برای شستشوی مینا استفاده کنید. اسفنج قوی یا برس می تواند به سطح مینا آسیب برساند و رنگ و طرح آن را خراب کند. بنابراین، از یک اسفنج نرم استفاده کنید و با حرکات ملایم آن را تمیز کنید.
عدم استفاده از مواد اسیدی و شیمیایی در محصولات میناکاری
از استفاده مواد اسیدی و شیمیایی قوی برای محصولات میناکاری خودداری کنید. این مواد می توانند با رنگ و سطح مینا تداخل پیدا کرده و آسیب به آنها برسانند. به جای آن، از مواد ملایم و طبیعی برای شستشو استفاده کنید. در ادامه چند روش را برای شستشوی ظروف میناکاری بدون استفاده از مواد اسیدی و شیمیایی معرفی می کنم:
آب و مایع ظرفشویی ملایم: از مخلوط آب گرم و مایع ظرفشویی ملایم برای شستشوی ظروف میناکاری استفاده کنید. این مخلوط می تواند کثیفی ها و روغن ها را به خوبی برداشته و ظروف را تمیز کند.
آب گلسیرین: چند قطره گلسیرین را در آبی گرم حل کرده و با این محلول ظروف را شستشو دهید. سپس خشک کنید.
آبکشی با آب: برای شستشوی سریع و ساده تر، می توانید ظروف را با آب گرم شستشو دهید و سپس خشک کنید.
مراقبت از ظروف میناکاری در برابر ضربه
حفاظت از ظروف میناکاری در برابر ضربه بسیار مهم است زیرا عدم محافظت از این ظروف میتواند صدمات جدی به مینا وارد آورد. در ادامه به برخی از راهکارهای مراقبت از ظروف میناکاری در برابر ضربه اشاره میکنم:
حمل و نقل با دقت آنها: هنگام جابهجایی ظروف میناکاری، دقت کنید. اجتناب از تکانهای قوی یا ضربه زدن به آنها میتواند از ایجاد آسیبهای ناخواسته جلوگیری کند.
استفاده از کاور محافظ: اگر ظرف مینا ارزشمندی دارید، میتوانید از یک کاور محافظ یا یک جعبه نگهداری استفاده کنید تا آن را از ضربهها و خطوط احتمالی محافظت کنید.
خشک کردن ظرف میناکاری پس از شستشو
پس از شستشوی ظروف میناکاری، خشک کردن صحیح لازم است، تا از تشکیل لکهها و سفیدیهای آبی روی سطح آنها جلوگیری شود. برای خشک کردن ظرف میناکاری استفاده از حوله نرم توصیه می شود. حوله را به دقت و بیخطا بر روی سطح ظرف بگذارید و به آرامی و با حرک ملایم آن را خشک کنید.
عدم استفاده از محصولات میناکاری در ماکروویو
استفاده از محصولات میناکاری در ماکروویو توصیه نمیشود. در واقع، محصولات میناکاری معمولاً شامل لایههای مینایی هستند که در برابر انتقال حرارت سریع تر عمل میکنند. وقتی این محصولات در ماکروویو استفاده میشوند، این لایههای مینایی ممکن است تغییر شکل دهند و حتی سبب شکستگی و آسیب به ظرف شوند. این کار ممکن است باعث خروج مواد مینایی به بیرون شده و باعث آلودگی غذاها یا مایعات درون ظرف شود. بنابراین، بهتر است از ظروف سازگار با استفاده در ماکروویو استفاده کنید، مانند ظروف شیشهای و سرامیکی. پیش از استفاده در ماکروویو، همیشه برچسب محصول را بررسی کنید و از سازنده مطلع شوید که آیا محصول میتواند در ماکروویو استفاده شود یا خیر. به همین ترتیب، همواره راهنماییهای مربوط به استفاده از محصول مشخص را رعایت کنید تا به خوبی بتوانید از آن استفاده کنید و به آسیب دیدن محصول و همچنین بروز خطرات احتمالی جلوگیری شود.
ظرف میناکاری را با ماشین ظرفشویی نشوید
استفاده از ماشین ظرفشویی برای شستشوی ظروف میناکاری توصیه نمیشود. ظروف میناکاری اغلب حساس هستند و داخل ماشین ظرفشویی آسیب میبینند. در واقع، ماشین ظرفشویی ممکن است باعث تغییر شکل، شستگی و حتی لکههای سفید روی سطح ظروف میناکاری شود.
علاوه بر این، مواد شوینده قوی، دمای بالا و ضربات قوی در ماشین ظرفشویی میتوانند باعث لخته شدن و پوستههای مینایی روی ظروف شده و باعث ایجاد آسیب شوند. همچنین، تماس مستقیم با سایر ظروف و قطعات درون ماشین میتواند باعث خراشیدگی و آسیب به سایر ظروف نیز می شود.
سخن پایانی
با رعایت کردن نکات ذکر شده در این مقاله عمر و زمان استفاده از محصولات میناکاری شده را افزایش دهید و از وجود این محصولات هنری هم در دکور منزلتان و هم در پذیرایی از مهمان هایتان لذت ببرید. میناکاری یکی از هنرهای قدیمی و پرطرفدار است که از محبوبیت ویژه ای بین مردم برخوردار است.